Review van de Ricoh GR IV — of toch GR4, GR mark 4, GRvi, hoe je ’m ook noemt

Een paar jaar geleden schreef ik een review over de Ricoh GR III. En daarin stond een zin die me nu achtervolgt: “komt er morgen een versie 4 uit, dan kocht ik die met mijn ogen dicht.” Nou. Hier is versie 4. En ja, ik heb ’m met mijn ogen dicht gekocht. Belofte maakt schuld.

Dus dit wordt de review van de Ricoh GR IV (ook geschreven als GR4, GRIV of GR mark 4 — ik gebruik ze door elkaar, zoek het lekker op zoals je zelf wil). En ik moet meteen eerlijk zijn, want dat ben ik altijd: er is een goede kans dat ik dit ding ga verkopen. Niet omdat hij slecht is. Verre van. Maar omdat ik een Nikon-man ben en blijf, prefered Nikon-leverancier zelfs, en als ik mezelf toesta om buiten die Nikon-schil te kleuren dan word ik helemaal gek aan GAS. En een kast die al uitpuilt, die hoeft er niet nog een liefde bij. Of toch wel? We zien het aan het eind van deze review wel. Spoiler: ik weet het zelf ook nog niet.

Waarom de GR IV?

Dezelfde reden als de GR III, en dezelfde reden als waarom ik ooit met een telefoon ben gaan fotograferen: de beste camera is de camera die je bij je hebt. Mijn Z8 is een beest, maar je gooit ’m niet even in je jaszak voor een blokje om. De GR-serie wel. Dat is de hele filosofie van dit ding, en de GR IV trekt die filosofie verder door dan ooit. En eerlijkshalve, de meeste merken maken geen hypercompacte en hoog kwalitatieve APSC bodies.

Want maak je geen illusies: van buiten lijkt het bijna dezelfde camera. Pak de GR III en de GR IV naast elkaar en je moet twee keer kijken. Maar van binnen is dit een ander beest. En dat is precies waar het bij Ricoh om draait. Geen show, gewoon beter.

De sensor

Hier zit de grootste sprong. De GR IV heeft een nieuwe, back-illuminated APS-C-sensor van 25,74 megapixel. Back-illuminated wil zeggen dat de bedrading áchter de lichtgevoelige laag zit in plaats van ervoor — meer licht op de sensor dus, schonere beelden, minder ruis. Reken op zo’n volle stop betere prestaties in weinig licht ten opzichte van de GR III. Het ISO-bereik loopt nu door tot 204800. Zelf ga ik daar natuurlijk nooit komen — net als bij de GR III hou ik het meestal onder de 1600 — maar het zegt wel iets over de ruimte die je hebt.

En net als bij de vorige slaat hij gewoon op in DNG, het open RAW-formaat van Adobe. Direct in Lightroom, niets converteren, klaar. Wat een gemak, nog steeds.

De lens

Nieuw, en dat verdient een knipoog, want Ricoh had makkelijk de oude lens kunnen recyclen. Het is een 18.3mm F2.8 (een 28mm-equivalent op fullframe), nu opgebouwd uit zeven elementen in vijf groepen. Voor mij als stads- en architectuurfotograaf is 28mm nog altijd het zoetste punt: breed genoeg voor krappe straatjes en hoge gevels, maar net niet zo breed dat alles begint te vallen. En scherp? Scherp tot in de hoeken. Daar was de GR III al goed in, deze doet het nóg een tikje netter.

Snelheid en autofocus

Online klaagde men jarenlang dat de GR-autofocus traag was. Bij de GR III zei ik al dat ik daar weinig van merkte zoals ík fotografeer, en bij de GR IV is dat verhaal helemaal van tafel. De nieuwe GR ENGINE 7 maakt ‘m merkbaar sneller en zekerder, en de lichtere lens helpt daarbij mee. De opstarttijd is nu zo’n 0,6 seconde — de snelste in de hele GR-geschiedenis. Dat klinkt als een detail, maar dat is het niet. Een straatcamera die een halve seconde nodig heeft om wakker te worden, mist het moment. Deze niet.

Even eerlijk blijven: een moderne onderwerpsherkenning à la mijn Nikon zit er niet in. Geen ogen-AF die een mus uit een struik plukt. Maar gecombineerd met snap focus — waarbij je de focusafstand vast instelt en de camera gewoon afdrukt op die afstand — is dit voor straat- en stadswerk meer dan genoeg. Voor snelle actie pak je een andere camera. Punt. Daar is dit ding niet voor, en dat hoeft ook niet.

De batterij van de Ricoh GRVI

Eindelijk. De GR III had een batterijtje waar je doorheen keek. De GR IV krijgt een grotere accu, de DB-120 met 1800 mAh, goed voor zo’n 250 beelden per lading volgens CIPA. In de praktijk haal ik daar makkelijk een dag mee. En anders: USB-C eraan, powerbank uit de tas, tijdens de lunch weer vol. Mijn vaste truc, en hij werkt nog net zo goed als bij de GR III.

Het geheugen

Dit vind ik stiekem een van de leukste updates, en bijna niemand heeft het erover. De GR IV heeft 53 GB intern geheugen ingebouwd. Drieënvijftig. Waar de GR III met 2 GB nog een beetje een noodvoorraadje had, kun je hier praktisch een hele reportage in de camera laten staan — zo’n 3500 JPEGs of bijna 1000 RAWs zonder kaartje. De losse media gaat nu via microSD. Niet mijn favoriete formaat, maar het intern geheugen maakt veel goed. Een camera die zichzelf deels backt-upt. Heel slim.

De kritiekpunten op de Ricoh GRIV

Want geen enkele camera is perfect, en ik ben niet van het bejubelen om het bejubelen.

Eén: de video. Nog steeds Full HD 1080p tot 60p, en in 2026 geen 4K te bekennen. En ja — voor ons fotografen is die fotokant verreweg het belangrijkst, daar gaat het mij ook om. Maar zelf zou ik zeggen: juist hier laat Ricoh een open doel liggen. Kijk eens wat hier in dit doosje zit. Een minuscule body, een vaste lens, een topsensor van bijna 26 megapixel en een razendsnel intern geheugen. Dat is perfect b-roll- en Insta-materiaal. En precies die kracht wordt voor video volledig overgeslagen. Stop hier fatsoenlijke video in en Ricoh haalt er gewoon een zooi nieuwe klanten bij die nu naar iets anders grijpen. In plaats daarvan blijft filmen een verplicht nummertje achteraf — echt zo’n Ricoh/Pentax-ding. Oow, Pentax. Doodzonde van een gemiste kans.

Twee, en dit is de echte ergernis: het ringetje rond de lens valt er nog steeds af als je ermee loopt. Nog steeds. Versie vier. Dat zou gewoon niet moeten kunnen. Het is een prul van een eurootje of vijftien, en toch los je het niet op tussen drie generaties door? Ik heb het opgelost met een zonnekap, en dan blijft ’ie netjes zitten — maar daarmee vernietig je nu juist het hele idee van een camera die in je broekzak past. Heel treurig. De enige echte misser in een verder briljant ontwerp.

Kort gezegd

Dus: een beetje positief, een beetje negatief, zoals het hoort in een eerlijke review. De Ricoh GR IV is een geweldige camera. Zo compact. Zo snel. Zoveel beeldkwaliteit en zoveel stijl in zo’n klein doosje. Tussen de GR III, de GRIIIx en de HDF-uitvoering door is dit echt een sprong: betere sensor, betere batterij, sneller, slimmer. Voor straat- en stadsfotografie is er weinig dat zó makkelijk meegaat en zó goed levert.

En dan de vraag van het begin: verkoop ik ’m of niet? Ik zei dat ik ’m waarschijnlijk wegdoe omdat ik in mijn Nikon-schil blijf en de GAS me anders opvreet.

Ja, ok. Ik hou ’m. Wellicht?!

Over de auteur

Bart Ros is fotograaf in hart en nieren en al ruim tien jaar het gezicht achter Bart Ros Fotografie in Deventer. Hij legt het liefst steden, architectuur en interieurs vast — bij voorkeur ergens langs de IJssel of in de straten van een Hanzestad, met een Nikon in de hand (niet voor niets prefered Nikon-leverancier) en een compacte camera in zijn jaszak. Daarnaast geeft hij workshops en fotowalks, maakt hij boeken en kalenders, en heeft hij een gezonde reputatie als luis in de pels op social media. Recht voor zijn raap, met humor en een randje.

Deze teksten schrijft hij zelf — al heeft hij sinds kort een AI naast zich zitten (hoi, Claude) die zijn typo’s eruit vist en hem op de vingers tikt zodra het begint te klinken naar “een gezondere, gelukkigere samenleving.” De foto’s, de meningen en de slechte grappen blijven gewoon van Bart. Meer werk op bartros.nl, of mail naar info@bartros.nl.